Nguyễn Quang Dy

Cố vấn cấp cao - công ty APAVE Việt Nam & Đông Nam Á

Tết cổ truyền và “Tết online”

Ví dụ, Apave tổ chức tiệc liên hoan “tất niên” đón Tết Canh Dần khá độc đáo, không phải vì chọn địa điểm khác mà làm theo cách thức khác. Tiệc tất niên được tổ chức “đồng thời” tại cả ba miền, được kết nối bằng video conference thành “cầu truyền hình trực tuyến” theo phương thức “online”. Với tư duy đổi mới, Apave đã kết hợp sáng tạo “Tết cổ truyền” với “Tết online”. Sự kiện có tính “đột phá” này càng khẳng định xu hướng truyền thông “online” mà Apave đã ý thức được và ứng dụng cho nhiều hoạt động, kể cả Tết. Năm Canh Dần có nhiều biến động, Apave sẽ có thêm nhiều cơ hội mới để ứng dụng phương thức trực tuyến, như điều hành “online”, tài chính “online”, marketing “online”,v.v.         

Còn nhớ ngày trước, vào dip Tết người ta thường hỏi thăm nhau: Năm nay nhà ta “ăn Tết” có to không? Gói bao nhiêu bánh chưng? Đụng bao nhiêu thịt? Các anh chị có “về ăn Tết” không, v.v. Tại  sao người ta lại quan tâm nhiều đến “ăn Tết” thế? Phải chăng vì thời chiến tranh và thời bao cấp do thiếu thốn và đói kém, người ta phải lo cái ăn trước tiên, theo triết lý “có thực mới vực được đạo”. Phải chăng điều kiện vật chất thiếu thốn đã ám ảnh tiềm thức, phản ánh vào ngôn ngữ. Bây giờ tuy không còn phải lo mâm cơm hay nồi bánh chưng nữa, nhưng thói quen ngôn ngữ “ăn Tết” vẫn bám theo như một cái bóng của quá khứ.

Ngày nay, tập quán “ăn Tết” cổ truyền đang thay đổi theo thời gian. Nhu cầu “ăn Tết” và “sắm Tết” ngày một giảm đi và nhu cầu “vui Tết” tăng lên. Nhu cầu “về quê ăn Tết” đang giảm đi và nhu cầu “đi du lịch Tết” đang tăng lên. Người ta bắt đầu hỏi thăm nhau: Năm nay anh chị có đi “chơi Tết” được nhiều không? Các phương tiện truyền thông như internet, mobile phone cũng góp phần quan trọng làm thay đổi thói quen Tết. Các gia đình có người thân ở xa, vào dịp Tết không thể thiếu được cái điện thoại di động và internet để “online” và “chat”. Nhu cầu truyền thông “trực tuyến” ngày Tết đã trở nên thiết yếu hơn cả bánh chưng.

Tuy nhiên, “Tết online” chưa thể thay thế được “Tết cổ truyền”, vì nhu cầu tâm linh và nhu cầu đoàn tụ gia đình ngày Tết còn rất quan trọng, chưa thể thay thế. Nhưng phương tiện truyền thông “online” như internet, mobile fone, video conference, đã giúp con người thay đổi quan niệm và thói quen về khoảng cách, về không gian và thời gian, do đó góp phần làm thay đổi chất lượng cuộc sống tinh thần. Tập quán Tết cổ truyền và tập quán “Tết online” sẽ song song tồn tại. Tết Canh Dần tiếp tục khẳng định xu hướng này.

Sự tồn tại song song của công nghệ mới bên cạnh nền văn hóa cổ truyền còn được minh họa sinh động bởi dự án cáp treo Yên Tử mà Apave đã tham gia giám sát. Tại Yên Tử, hình ảnh cáp treo hiện đại là sản phẩm công nghệ phương Tây đang tồn tại song song với hình ảnh đền chùa cổ kính của phật giáo phương Đông. Hàng vạn người hành hương hàng ngày đổ về đất tổ Trúc Lâm vào mùa hội Hậu Tết cổ truyền. Tuy điện thoại di động và hệ thống cáp treo không làm thay đổi được thế giới tâm linh và tập quán cổ truyền, nhưng lại có thể làm thay đổi môi trường và chất lượng cuộc sống của cộng đồng.

Hậu Tết Canh Dần bàn chuyện nhân sự.

Năm Canh Dần có thể tạo ra bước ngoặt “đột phá” cho mục tiêu phát triển năng lực lãnh đạo và điều hành của thế hệ 7x và 8x. Đây là cái chốt quan trọng cho kế hoạch“tái cấu trúc nhân lực” của Apave nhằm rút ngắn khoảng cách về thế hệ, chuẩn bị đội ngũ lãnh đạo kế cận.

Điểm lại hàng ngũ lãnh đạo công ty, có nhiều người sinh năm Canh Dần (1950), nhưng hình như chỉ có một người sinh năm Nhâm Dần (1962). Một lần đi dự liên hoan tất niên ngành xây dựng APH, thấy anh em tặng quà sinh nhật cho nhiều kỹ sư, hỏi ra mới biết có nhiều người sinh năm “Giáp Dần” (1974). Vì lý do nào đó, giữa thế hệ Canh Dần (5x) và Giáp Dần (7x) thiếu hẳn thế hệ Nhâm Dần (6x). Nói cách khác, giữa thế hệ “già” và “trẻ”, có một lỗ hổng ở giữa.

Về mặt “demographic”, khoảng cách thế hệ đó đã tạo ra một lỗ hổng nhân sự cho Apave, có thể cản trở kế hoạch phát triển nhân lực, chuẩn bị đội ngũ lãnh đạo kế cận. Trong khi thế hệ 5x sốt ruột muốn thúc đẩy “đột phá” nhanh về năng lực lãnh đạo & điều hành của đội ngũ lãnh đạo kế cận, chuẩn bị chuyển giao lãnh đạo thì dường như thế hệ 7x và 8x vẫn chưa thực sẵn sàng. Số lượng giám đốc/phó giám đốc 7x & 8x đã tăng đáng kể (khoảng 40) nhưng chất lượng vẫn còn yếu. Cấp phòng lại càng thiếu và yếu. Liệu có thể bổ xung thêm lãnh đạo 6x được không, hay đã quá muộn, hết “thuận” rồi? Liệu mấy năm tới thế hệ 7x và 8x có thể “đột phá” về chất để rút ngắn khoảng cách thế hệ được không?

Tính theo dương lịch, những lãnh đạo chủ chốt của công ty sinh năm “Canh Dần” (như TGĐ) năm nay tròn 60 tuổi. Nếu ở quê, 60 tuổi đã thành “lão làng”, ngồi “chiếu trên”. Nếu làm việc cho cơ quan nhà nước, đến 60 tuổi phải “nghỉ hưu” theo quy định. Làm doanh nghiệp tư nhân 60 tuổi chưa phải nghỉ hưu, nhưng “tấm da lừa” sinh học bắt đầu co lại rất nhanh. Dường như chúng ta đang phải chạy đua với thời gian.

Điều đó giải thich vì sao gần đến tuổi “thập lục” người ta hay sốt ruột, nôn nóng hơn cả thanh niên. Chẳng qua vì quỹ thời gian còn quá ít, mà những việc phải làm còn quá nhiều. Lãnh đạo trách nhiệm càng cao thì càng dễ bức xúc. Một số người đến tuổi 60, dù có tâm huyết và còn xung mãn, nhưng đồng hồ sinh học bắt đầu rung chuông nhắc nhở chỉ nên làm việc thêm dăm năm nữa là vừa. Chẳng ai chống lại được quy luật tự nhiên và mệnh trời.

Theo lịch âm, cứ 12 năm là tròn “một giáp”, trọn một vòng quay nhỏ để con giáp của bạn lặp lại (thường gọi là năm tuổi). Cứ 60 năm là tròn 5 giáp, trọn một vòng quay lớn để “thiên can & địa chi” của bạn cùng lặp lại (là năm tuổi đặc biệt). Ví dụ, tuổi “Canh Dần” năm nay tròn 60 tuổi (cứ 60 năm “Canh & Dần” mới lặp lại một lần). Vì vậy, đây là mốc thời gian rất quan trọng trong cuộc đời, mà 60 năm nữa tuổi Canh Dần mới lặp lại!

Cũng theo lịch âm, năm Canh Dần có sao “Thái Tuế” chiếu, sẽ là một năm đầy biến động đối với những người tuổi Dần, có thể tạo ra bước ngoặt. Năm nay nếu chủ động và tích cực thì tuổi Dần có cơ hội “bứt phá” thành công, nhưng nếu chậm và thụ động sẽ lỡ mất cơ hội. Theo Zodiac, tuổi Dần vốn hiếu thắng, chiến lược chủ về công, nên sách lược cần linh hoạt, tìm chữ “thuận”. Năm nay có cơ hội để “ngọa hổ, tàng long” trong thế hệ 7x và 8x “đột phá” về năng lực lãnh đạo & điều hành, nhằm thu hẹp khoảng cách thế hệ, để chuẩn bị chuyển giao quyền lãnh đạo.